Welke nauwkeurigheid en capaciteit heb ik nodig?

Leestijd: ± 4 minuten

Bereik en afleesbaarheid zijn de twee getallen die een weegschaal bepalen, en ze werken elkaar tegen. Zo kiest u ze allebei goed.

Wat is het verschil tussen afleesbaarheid en nauwkeurigheid?

Afleesbaarheid is de kleinste stap die het display toont; nauwkeurigheid is hoe dicht de aanwijzing bij het werkelijke gewicht ligt, en die is altijd grover. De afleesbaarheid d is de kleinste stap die het display toont: 0,1 mg, 1 g, 500 g. De nauwkeurigheid is hoe dicht de aanwijzing bij het werkelijke gewicht ligt, en die is altijd grover dan de afleesbaarheid: een weegschaal met d = 1 g kan best 2 of 3 gram afwijken. Wat de werkelijke afwijking is, staat in een kalibratiecertificaat; wat hij maximaal mag zijn bij een geijkt instrument, bepaalt de klasse.

Wat d en e precies betekenen, en welke rol herhaalbaarheid, lineariteit en de omgeving spelen, leest u in hoe nauwkeurig is een weegschaal?

Welke afleesbaarheid heb ik nodig voor mijn kleinste weging?

Het kleinste dat u weegt moet minstens honderd stappen van de afleesbaarheid beslaan, en voor een nauwkeurige inweeg duizend. Bepaal het kleinste gewicht of het kleinste verschil dat voor u nog iets betekent. Een weging is pas bruikbaar als dat kleinste gewicht een flink aantal stappen van de afleesbaarheid beslaat: bij een verschil van tien stappen is een fout van een stap al tien procent. Vuistregel: het kleinste dat u weegt moet minstens honderd stappen zijn, en voor een nauwkeurige inweeg duizend. Wie 5 gram wil afwegen met een fout onder een procent heeft dus een afleesbaarheid van hoogstens 0,01 g nodig. Bij een geijkte weegschaal ligt er bovendien een harde grens: onder Min, in klasse III twintig keer de ijkwaarde, is de weging niet geldig.

Welk weegbereik heb ik nodig?

Het zwaarste dat u weegt, inclusief bak, kist of pallet, plus tien tot twintig procent, is uw bereik. Verder gaat u niet, want bereik kost afleesbaarheid: een fabrikant bouwt in een gegeven prijsklasse een weegschaal met een vast aantal stappen, meestal tussen de 3.000 en 30.000. Een tafelweegschaal van 6 kg heeft dan 1 gram, dezelfde van 30 kg 5 gram. Kunt u het kleinste en het zwaarste niet in een weegschaal kwijt, kies dan een meerbereikweegschaal die onderin fijner afleest, of twee weegschalen.

Welke afleesbaarheid past bij welke toepassing?

Dat loopt van 0,1 mg voor monsters in het lab op een analysebalans tot 500 g of 1 kg voor big bags, kisten en vaten op een vloerweegschaal. Een tabel om mee te beginnen:

U weegt	Kleinste	Zwaarste	Afleesbaarheid	Categorie
monsters in het lab	10 mg	200 g	0,1 mg	analysebalans
grondstoffen, recepten	1 g	3 kg	0,01 g	precisiebalans
porties, verkoop aan de toonbank	50 g	15 kg	2 tot 5 g	winkelweegschaal
onderdelen tellen	2 g per stuk	6 kg	0,1 g	telweegschaal
dozen, pakketten	500 g	60 kg	10 tot 20 g	pakketweegschaal
pallets	20 kg	1.500 kg	200 tot 500 g	palletweegschaal
big bags, kisten, vaten	50 kg	3.000 kg	500 g tot 1 kg	vloerweegschaal

Wat telt naast bereik en afleesbaarheid nog meer mee?

Ook stabiliteit, temperatuur, tarra en tocht tellen mee. Stabiliteit: een balans die op een trillende tafel staat is nooit zo goed als zijn afleesbaarheid. Temperatuur: een laboratoriumbalans heeft een half uur nodig om na inschakelen op temperatuur te komen. Tarra: een zware bak eet bereik op. Tocht: een analysebalans zonder windscherm wijst nooit stil. Kies daarom niet alleen een getal maar ook een plek, en laat ons meekijken: bel of mail met wat u weegt, hoe klein en hoe zwaar.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kg moet mijn weegschaal kunnen wegen?

Het zwaarste dat u ooit weegt, met bak of pallet erbij, plus tien tot twintig procent. Meer bereik dan dat kost afleesbaarheid zonder dat u er iets voor terugkrijgt.

Wat betekent d = 0,1 g?

Dat het display in stappen van 0,1 gram aanwijst. Het zegt niet dat de weegschaal op 0,1 gram nauwkeurig is; die afwijking staat in het kalibratiecertificaat.

Wat is een meerbereikweegschaal?

Een weegschaal die onderin het bereik fijner afleest dan bovenin, bijvoorbeeld 1 g tot 6 kg en 2 g tot 15 kg. Handig als u klein en groot met dezelfde weegschaal weegt.

Kan ik met een vloerweegschaal van 3 ton een doos van 2 kg wegen?

Hij wijst iets aan, maar in stappen van 500 g of 1 kg; dat zegt over 2 kg vrijwel niets. Voor dozen hoort een pakketweegschaal ernaast.